SR / EN
  • Petak / 17.2.2017. / 18:00
    Od džentrifikacije do socijalnog čišćenja
    Beograd na vodi, Svamala. Foto: Srđan Ilić

    Od džentrifikacije do socijalnog čišćenja (iz perspektiva organizovanog komšiluka)

    Džentrifikacija je jedna od najkontroverznijih oblasti urbanog planiranja. Reč je o procesu u kojem ‘’sile razvoja’’ pokušavaju da izmene gradska naselja po matrici “poburžujčenja” koju sama reč nudi. Time direktno zadire u okolnosti života lokalnog stanovišta, često u potpunosti menjajući njegove okvire i otvarajući veliki broj pitanja koja se tiču: socijalnog stanovanja i raseljavanja po ekonomskoj osnovi, aproprijacije zemljišta, netrensparentnog investiranja, devastacije javnih prostora kao i uloge kulture i umetnosti. Posledica džentrifikacije ogleda se u tome što naselja dobijaju novi homogeni karakter zasnovan na rasi, klasi i imućnosti stanovništva. Jasan primer početka džentrifikacije su mali znaci promene urbanističkih planova, skromniji projekti izgradnje luksuznih stanova ili poslovnog prostora kao i drugačija uslužna ponuda (kafići, radnje itd.). U kasnijim fazama grade se stanovi i poslovni objekati namenjeni bogatom stanovništvu pri čemu je takva gradnja ohrabrena od strane gradskih i državnih institucija.

    Na primeru projekta ‘’Beograd na vodi’’ koji se sprovodi u beogradskom naselju Savamala svedoci smo upravo takvog primera. Projektovanje i gradnju finansira bogata strana kompanija. Država je dodelila projektu titulu od nacionalnog značaja, a gradske vlasti sve dozvole i globalnu promociju. Sa stanovišta države i grada ovaj kolosalni projekat nikada nije bio tema javnih debata, građanskog referenduma niti su o njemu predočene ozbiljne analize koje ga podupiru, već je tertiran kao nešto što je samo po sebi prihvatljivo. Ipak, da li je proces koji će imati veliki uticaj na život građana, promeniti izgled celog naselja i po svemu sudeći izbrisati mnoga kulturno-istorijska dobra Savamale, sam po sebi prihvatljiv? Analizirajući dosadašnji razvoj događaja, imajući u vidu veoma oštar, kontroverzan odnos sistema prema aktivističkim, građanskim otporima u vezi sa projektom ‘’Beograd na vodi’’, ukazaćemo na važnost otpora građana u sve složenijem razvoju situacije. U kontekstu teme, skiciraćemo neke od faktora koji ukazaju da se u naselju Savamala nesporno odvija urbana džentrifikacija i na osnovu toga razgovarati o konkretnim aktivističkim strategijama.

    Bavićemo se građanskim otporom u Londonu kroz primer borbi za Heygate Estate gde su se socijalni i privatni stanari, skvoteri i stambeni aktivisti udruženo borili protiv rušenja socijalnih stanova i raseljavanja hiljada ljudi zarad profita. Naš sagovornik na ovu temu će biti Rastko Novaković koji je učestvovao u demonstracijama, analizama opštinskih i investitorskih dokumenta, izradi mapa koje predstavljaju raseljavanje stanovnika i ostalim aspektima kampanje. Rastko će takođe govoriti o bici protiv jezika investitora koji su uspeli da brendiraju džentrifikaciju kao pozitivnu društvenu silu i efikasnosti termina „socijalno čišćenje“ koji su aktivisti uveli kao termin klasnog konflikta. Sagovornica Ana Vilenica govoriće o sličnostima i razlikama situacija i borbi u Beogradu i u Londonu, sa fokusom na aspekte koji se namerno retko pominju.

    Učestvuju: Ana Vilenica (skype), Ljubica Slavković, Dobrica Veselinović i Rastko Novaković (skype).

    Moderator: Petar Protić

    *Mala sala CZKD

    Podelite ovaj članak