O koprivi i pobuni: simptomi emancipacije

Umetnička intervencija i diskurzivni program

O koprivi i pobuni: simptomi emancipacije

Vida Knežević i Dejan Marković

Sa učesnicama: Andreja Dugandžić, Jelena Živković, Marijana Stojčić, Melanija Lojpur, Iskra Krstić

U okviru likovnog i diskurzivnog programa „O koprivi i pobuni“ Centar za kulturnu dekontaminaciju sa zadovoljstvom najavljuje otvaranje umetničke intervencije umetnika Dejana Markovića u saradnji sa kustoskinjom Vidom Knežević u subotu 7. decembra u 18 časova.

Umetnička intervencija sa diskurzivnim programom pod nazivom „O koprivi i pobuni“ bazira se na umetnikovom dugogodišnjem istraživanju društvenog fenomena poznatog pod nazivom „Sindrom Aptiv“ pretočenog u seriju umetničkih radova istoimenog naziva. Radi se o zapažanjima lokalnog ortopeda iz Leskovca o primećenim simptomima koji su se pojavili kod velikog broja radnica fabrike „Aptiv“, koje su, u nehumanim uslovima, radile u smenama po 12 radnih sati, šest dana u nedelji. Simptomi su uključivali povrede palca, zgloba na šaci, upalu ligamenata, išijas, spondilozu, kao i depresiju, hroničnu iscrpljenost i anksioznost.

Serija „Aptiv sindrom“ sastoji se od devet ručno izrađenih tapiserija od LIYCY, UTP patch, flat eternet, i FFC-a elektro kablova – osnovnih infrastrukturnih komponenti digitalnog kapitalizma – i litografija nastalih u saradnji sa bivšim radnicama iz proizvodnje elektro instalacija internacionalne kompanije „Aptiv“ u jugoistočnoj Srbiji i profesionalnih tkalja iz udruženja „Atelje 61″ u Novom Sadu tokom perioda od godinu dana.

Umetnička instalacija koju će publika CZKD-a imati priliku da vidi „O koprivi koja ponovo raste“ nastao je kroz seriju razgovora i proces ručnog tkanja tapiserije po skici inspirisanoj plakatom umetnika, grafičkog radnika i revolucionarnog borca, Đorda Andrejevića Kuna, za Prvi antifašistički miting Žena Srbije, 28. januara 1945. godine. Podignuta pesnica revolucionarnog pokreta Antifašističkog fronta Žena (AFŽ) utkana je u ručno izrađenu tapiseriju sačinjenu od električnih kablova koje svakodnevno u hi-tech fabrikama – direktnim stranim investicijama mota nekoliko hiljada eksploatisanih radnica u centralnoj i južnoj Srbiji. Kontrastna po uslovima i brzini proizvodnje, tapiserija referiše na razmišljanje radnice fabrike Aptiv, Jelene Živković, koja je pokrenula pobunu radnica i radnika u toj fabrici, rečima: „Pitam vas, ko će koprivom istući one koji u meni gaze čoveka? Ko će koprivom istući one koji su toliko njih uspeli da pregaze?“ citirajući lekarku i književnicu, učesnicu NOB-a, dr Sašu Božović.

Na izložbi će biti predstavljene i litografije „Razgovori o 8 sati rada, 8 sati odmora i 8 sati kulture“ koje su nastale na osnovu višečasovnih razgovora sa bivšim i sadašnjim radnicama fabrike „Aptiv“, Danijelom Bubnjevac, Ivanom Miljković, Jelenom Živković i doktorom Ortopedije Opšte bolnice Leskovac, Aleksandrom Rangelovim, koji su ručno odštampani grafičkim procesom hemijske obrade kamena.

Deo ove izložbe čini i dvadesetominutna zvučna instalacija, umetnice Andreje Dugandžić, pod nazivom „The great AFŽ Slam“, u kojoj se autorka poigrava originalnim citatima žena, učesnica Antifašističkog fronta žena, prikupljenim i istraženim tokom dugogodišnjeg projekta „Šta je nama naša borba dala?“ Udruženja za kulturu i umjetnost CRVENA iz Sarajeva.

Diskurzivni program će kroz formu performativnog razgovora dovesti u vezu mnogobrojne teme koje umetnički rad otvara, od savremenog iskustva ženskog rada, specifično u tzv. stranim direktnim investicijama, tematizovanju aktuelnih kolonijalnih odnosa u Evropi danas, te njihovim posledicama na društvene odnose i prirodu koja nas okružuje, istoriju i politike sećanja na emancipatorsku borbu Antifašističkog fronta žena, kao i važnost feminističkih borbi koje se danas vode, u kojima važnu ulogu igra žensko povezivanje i osnaživanje.

PROGRAM:

07-13.12.2024.

Subota 07. decembar u 18h otvaranje izložbe

18:30 h

Razgovor – performans: „Trpim, ali se smejem. I nosim koprivu u ruci“

Učesnici razgovora: Vida Knežević i Dejan Marković zajedno sa  Jelenom Živković (književnicom i bivšom radnicom fabrike „Aptiv“), Marijanom Stojčić, Melanijom Lojpur, i Iskrom Krstić.

Izložba se realizuje u saradnji Centra za kulturnu dekontaminaciju u Beogradu sa Udruženjem Kontekst.

Realizaciju izložbe podržalo je Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije.

Foto: Dejan Marković, Aptiv Sindrom, nGbK Berlin, 2024 © Dijana Zadro